DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding

with No Comments

Wormenbak bouwen

Een wormenbak? Wat is dat nou?

Als tuinliefhebber ken je dit misschien al. En anders moet je het zo gauw mogelijk leren! Je weet misschien wel dat plantjes een voedzame bodem nodig hebben. Wanneer je een tuin hebt, geef je af en toe mest en compost aan je bloemen en planten en misschien heb je zelfs wel een composthoop.

Wanneer je tuiniert op een balkon, ben je gebonden aan de beperkte ruimte van potten, emmers en kratten en in de voeding in je aarde sneller op. En waarschijnlijk heb je ook niet echt de ruimte voor een composthoop. Een wormenbak is dan een uitkomst: dit is een vorm van composteren waar de wormen het werk doen, in plaats van de temperatuur en de tijd.

Het mooie van een wormenbak is dat hij bijdraagt aan een circulair systeem: je gooit er groenafval op, laat dat verteren door de wormen en je krijgt er voedingsstoffen voor je planten voor terug. En uiteindelijk zorgen die weer voor restjes groenafval, etc.

Hoe werkt een wormenbak?

Ik heb het hierboven al een beetje uitgelegd. Een wormenbak is eigenlijk een systeem van 2 of meer bakken die je op elkaar stapelt. In de bovenste bak zitten gaatjes en stop je allemaal groenafval. Speciale compostwormen verteren je groenafval en produceren een vloeistof: percolaat. Dit vang je door de gaatjes op in de bak eronder. Percolaat is rijk aan voedingsstoffen en kun je gebruiken om je plantjes te bemesten. Wanneer je wormen helemaal uitgegeten zijn, blijft er een donkerbruine tot zwarte substantie achter. Dit is ongeveer gelijk aan compost en kun je gewoon door je potgrond mengen.

Zit je bak nou erg snel vol, dan kun je er een bak met gaatjes bovenop zetten. De wormen kruipen door de gaatjes naar de nieuwe voorraad voedsel. Als je dus erg veel groenafval hebt, kun je met meerdere bakken een heuse wormentoren bouwen!

Bouw je eigen wormenbak

Nodig

DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie

  • 3x IKEA GLES bak
  • 1x IKEA SAMLA deksel
  • 4x potjes van glas, plastic, aardewerk, anything dat niet kan composteren
  • Restje verf & kwast
  • Karton
  • Stro
  • Tuinaarde / potgrond /compost
  • Compostwormen

Natuurlijk kun je ook andere bakken en deksels gebruiken, maar zorg ervoor dat ze geen licht doorlaten. Wormen houden niet van daglicht.

Aan de slag!

  1. Verf het deksel zodat het geen licht meer doorlaat. Voeg zo nodig een tweede laag toe wanneer de eerste droog is.
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
  2. Boor een hoop gaatjes onder in twee van de Gles bakken.
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
  3. Wanneer het deksel droog is, boor je daar een paar luchtgaatjes in.
  4. Zet de vier potjes in de bak zonder gaatjes. Zet daar bovenop een bak met gaatjes.
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
    De overgebleven bak met gaatjes kun je als reservebak eronder schuiven, die zet je bovenop wanneer je andere bak al flink vol is met groenafval.
  5. Maak op de bodem van de bak met gaatjes een lasagna van kleine kartonsnippers, stro en aarde. 2 laagjes van alles is wel voldoende.
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
  6. Nu kun je beginnen met groenafval toevoegen. Dit kan dan alvast een beetje voorverteren voor je wormen, zodat ze zich direct thuisvoelen wanneer je ze toevoegt. Ik heb op meerdere plekken tips gelezen dat je het beste 2 weken kunt wachten voordat je je wormen toevoegt.
    DIY: Bouw je eigen wormenbak voor compost en plantenvoeding | tuin | moestuin | tuinieren | circulaire economie | deeleconomie
  7. Na twee weken is het zover! Je kunt je wormen toevoegen!
  8. Nu moet je wat geduld hebben: je wormen moeten zich thuis gaan voelen. In het begin zal het even duren voor ze productief zijn, maar wanneer ze lekker smikkelen, heb je een onuitputtelijke bron van percolaat en restjes wormencompost 🙂

Waar haal je die wormen vandaan?

Wormen zijn niet zomaar wormen. Er zijn zo’n 9000 soorten wormen op aarde, en maar een stuk op 4 daarvan zijn geschikt om mee te composteren. Dit heeft te maken met wat en hoeveel ze eten. Gewone regenwomrmen zijn dus niet echt geschikt.

Je kunt ze per halve kilo bestellen, maar dat is best duur, en voor een kleine bak heb je echt geen halve kilo nodig om te beginnen. Ik heb zelf mijn wormen via Nudge geregeld: dit is een website die in het teken van duurzaamheid, vrijwilligerswerk en de deeleconomie staat. In Enschede was een adresje van een aardige dame, Lieneke, die een goedlopende wormenbak heeft, en die beesten vermenigvuldigen zich behoorlijk. Bij haar kon ik een bakje wormen ophalen, en ik hoop over een tijdje zelf een wormenpunt te worden!

Lieneke gaf me uit verschillende lagen van haar wormentoren wat wormen mee: zo had ik wormen in verschillende levensstadia en ook een behoorlijke kans dat er al wat eitjes tussen zouden zitten. Thuis heb ik ze in mijn wormenbak gestopt en de boel een beetje omgeschept.

Wat kun je wel en niet in een wormenbak stoppen?

Dit eten ze graag

  • Koffiedrab en theeblaadjes
  • Fruitschillen (vooral bananen!)
  • Aardappelschillen
  • Snijafval van groente en fruit
  • Plantenafval

Dit kun je er met mate af en toe ook wel bij stoppen

  • Uienschillen
  • Citrusschillen
  • Gemaaid gras
  • Houtige plantenresten (snoeiafval, houtsnippers, etc)

Dit moet je er absoluut niet in gooien

  • Zieke plantenresten
  • Beschimmelde voedselresten
  • Vlees & zuivel
  • Brood
  • Bereid eten
  • Olie & vet

Eierschalen zijn ook heel goed voor je plantjes en veel mensen gooien ze ook wel op hun composthoop, maar zelf houd ik ze liever apart. Ik spoel ze af, laat ze drogen en verpulver ze dan. Radijsjes en tomaten zijn er erg blij mee.

Hoe gebruik je je wormensap?

Wormensap, ofwel percolaat, gebruik je om je planten van voedingsstoffen te voorzien. Het is een erg geconcentreerd goedje, dus je moet het absoluut niet puur bij je plantjes gieten! Verdun 1 deel percolaat met 9 delen water en gebruik dat mengsel om je plantjes water mee te geven. Geef ze ongeveer 1 à 2x in de maand een gietbeurt met percolaat.

Wanneer je wormen in 1 bak helemaal uitgegeten zijn en naar de bovenliggende bak zijn verhuisd, zit je met een compost-achtig restproduct. Dit kun je gewoon door je potgrond mengen.

Hoe voorzie jij je planten van voedingsstoffen? Ga je een wormenbak bouwen?

Leave a Reply

CommentLuv badge

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.