Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid!

with No Comments

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.

Ik volg een behoorlijk aantal groene en duurzame blogs. Ik vind het inspirerend om te zien wat anderen doen om de aarde leefbaar te houden. Logischerwijs is een aantal van die groene blogs ook vegan.

Vegetariërs en veganisten hebben een goed punt: wij mensen exploiteren dieren voor ons eigen gewin (voedsel en kleding), en tegenwoordig is dat allemaal zo geïndustrialiseerd, dat er vaak niet bepaald netjes met de beesten wordt omgegaan. Kippen die zo snel mogelijk worden vetgemest, of stallen die zo volgepropt zitten, dat beesten sterven wanneer de ventilatie stilvalt. What the actual fuck. Ook als vleeseter zie ik echt wel dat dit niet okee is.

Er is echter een punt waar vegans het vaak over hebben, en waar ze zich volgens mij een hoop hebben laten aanpraten door die extremistische Peta-filmpjes. En dat is schapen scheren. Ik heb door één van die filmpjes gescand en dat zag er inderdaad niet fraai uit. Het is niet hoe je als schapenscheerder hoort te werken, maar Peta gooit alle schapenscheerders op een grote hoop en laat het vaak lijken alsof de gruwels in hun filmpjes dé wereldwijde standaard zijn.

Maar aan de andere kant heb ik ook met eigen ogen het schapen scheren gezien, en dat ging het compleet anders aan toe! Dit was een paar jaar geleden op vakantie in Engeland, en papa heeft toen foto’s gemaakt. Ook vertelde de boer na afloop een hoop interessante dingen.

Wol levert niks op

Wol is tegenwoordig niks meer waard als grondstof. Katoen en kunststoffen zijn makkelijker te verkrijgen, goedkoper te produceren, eenvoudiger te bewerken. Deze schapenboer vertelde dat hij en zijn collega-schapenhouders tegenwoordig gesubsidieerd worden om de schapen in hun regio te scheren, omdat de verkoop van de wol simpelweg niks meer opbrengt. De schapen worden daar voornamelijk gehouden om de heuvels te begrazen en onderhouden, maar ze moeten nog wel geschoren worden – ook als dat geen geld oplevert.

Doorgefokt

In de loop van de eeuwen zijn een hoop schapenrassen zo ver doorgefokt, dat ze niet meer vanzelf hun vacht kwijtraken aan het eind van het seizoen. Tamme schapen zijn tegenwoordig afhankelijk van mensen om hun vacht kwijt te raken – afhankelijk van het scheren dus. Wij mensen hebben dus de verantwoordelijkheid om dat te blijven doen! Worden ze niet geschoren, dan wordt de vacht te dik en te zwaar, kan een schaap huidziektes krijgen, of last van parasieten. Dát noem ik pas zielig.

Snel scheren = minder stress

Schapen zijn dieren, en denken niet – zoals mensen – in oorzaak en gevolg. Ze snappen niet dat het scheren een superchill vachtloos resultaat oplevert en dus ja, het scheren levert even wat stress op. De boer legde daarom een schaap snel en vakkundig op de rug, deed slechts een hele minuut over het scheerproces en daarna stond het schaap in een wip weer op zijn pootjes. Klaar.

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.
De boer scheert een schaap in ongeveer een hele minuut. Zijn vrouw pakt de vachten in.
Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.
Alle schapen zijn uit de heuvels gehaald en tijdelijk in de schaapskooi verzameld.
Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.
Een deel van de schapen wordt alweer terug de velden in gestuurd.

Scheren mishandelen?

Een schaap word op zijn rug gelegd of op zijn kont gezet. Weerloos. De kop word opzij gehouden. Ziet er wat vreemd uit. Maar is dit mishandeling? Niet als je logisch nadenkt. Op zijn rug kan het schaap het minst tegenspartelen. Veel spartelen is alleen maar vervelend voor boer en schaap, want dan bestaat er een grotere kans dat hij het schaap per ongeluk snijdt. De kop wordt om dezelfde reden even opzij geduwd, maar gaat dit hardhandig? Nee. Heb je je vader of je vriend wel eens voor de spiegel gezien tijdens het scheren? En wat voor gekke bekken die trekt als hij netjes in alle hoekjes en gaatjes probeert te komen? Nou dan.

En als hij wel snijdt?

Schapen scheren gebeurt met een soort reuzentondeuse. En ja, zo’n ding heeft mesjes, nogal wiedes. Als een schaap niet stil ligt, of de boer schiet uit, dan kan het zijn dat hij het schaap per ongeluk snijdt. Vergelijk het wanneer je jezelf per ongeluk snijdt wanneer je je benen scheert. De boer waar ik meekeek, verzorgde zijn schapen natuurlijk wel. Zodra de vacht eraf was, werden eventuele sneetjes en schrammetjes ingesmeerd met ontsmettingsmiddel. Zag er erg jodium/betadine-achtig uit. Natuurlijk doet de boer dit, want als zijn schapen ziek worden of sterven heeft hij ook zichzelf ermee.

Alle ruimte

Om alle schapen te kunnen scheren, waren ze allemaal bij elkaar in een schaapskooi gedreven. Na afloop werden ze allemaal weer terug geleid naar de velden in de omringende heuvels, waar ze alle ruimte hadden.

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.
Iedere boer heeft zijn stuk land omheind met stenen muurtjes of prikkeldraad. De schapen hebben hier alle ruimte om lekker rond te zwerven.

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.

Schapen scheren is niet zielig: het is een verantwoordelijkheid! • CherryCharlie.nl | Over hoe ik met eigen ogen het schapenscheren heb gezien.

Maar hoe zit het dan met die filmpjes?

Er zullen vast een paar rotte eieren in de mand zitten. Of iets meer dan een paar. Anders zou Peta die filmpjes niet maken. De beelden moeten ergens vandaan komen. Maar daarbij houd ik wel een paar dingen in mijn achterhoofd:

  1. Een boer die zo werkt, hoort niet in het vak thuis, in mijn ogen. Maar voor hem zijn er ook anderen, die wel normaal met hun beesten omgaan.
  2. De manier waarop Peta werkt, vind ik… twijfelachtig. Ze laten alleen het extreemste van het extreemste zien. Heel selectief. Er zijn namelijk ook plekken waar het er veel minder belabberd aan toe gaat. Om hoeveel boerderijen gaat het daadwerkelijk? De filmpjes van Peta laten het lijken alsof het er overal zo aan toe gaat, in plaats van op specifieke boerderijen.
  3. Wanneer ik erop doorgoogle, blijkt dat deze manier van werken vooral in Australië wordt toegepast. Australië is de grootste wolproducent ter wereld. Echter, een hoop boeren zijn tegenwoordig al overgestapt op schapen met minder huidplooien die ze niet hoeven te mulesen. Maar dat vertelt Peta dan weer niet. De Bont voor Dieren geeft echter een wat gezonder perspectief. (Pas op, er staat wel zo’n mulesing-filmpje met een niet heel smakelijke thumbnail halverwege op deze pagina.)

Verantwoorde wol

Om bepaalde redenen kun je toch wollen kleding willen kopen. Als hiker bijvoorbeeld kan ik niet zonder wollen sokken. Die schuren minder. En wollen kleding blijft ook veel warmer dan katoenen kleding als het nat wordt.

Wil je zeker weten dat jouw wol komt van een boer die netjes met zijn schapen omgaat? Hier kun je op letten:

  1. Koop je wol lokaal op een farmer’s market of bij de boer aan huis. Zo kun je met eigen ogen zien hoe de schapen worden behandeld, of anders in de regio al een goed idee krijgen en er op de man af naar vragen.
  2. Het GOTS keurmerk is een internationaal keurmerk voor kleding gemaakt van grondstoffen van organische en biologische oorsprong (minimaal 70%). Hoewel het niet een keurmerk is voor de grondstof zelf, maar voor het kledingstuk, zijn er wel Europese regels voor wanneer je een natuurvezel biologisch mag noemen. Indirect laat het dus wel zien dat je wol van goede oorsprong is.
  3. Andere keurmerken die je kunt tegenkomen zijn Ecolabel, Demeter en IVN Natur Textile.
  4. Koop je wollen kleding bij merken die samenwerken met mulesing-vrije leveranciers, zoals Esprit, H&M, Benetton en Vanillia.
  5. Koop Nederlandse wol en leer je eigen sokken en truien breien!
  6. Het is soms moeilijk te beoordelen of kleding van een groot merk met Australische merinowol van een goede of verkeerde boerderij komt. Bij twijfel kun je altijd beslissen om een product niet te kopen en naar een alternatief te zoeken.

Meer info kun je vinden in deze artikelen van Levende HaveAntroposofisch Leven en Kritische Massa.

Heb jij wel eens met eigen ogen het schapen scheren gezien?


Alle foto’s in dit artikel zijn gemaakt door Arjen Bax.

Leave a Reply

CommentLuv badge